Huzursuz Bağırsak Sendromunda (İBS) Yapay Zekanın Tıbbı Beslenme Tedavisi

Herkese tekrardan merhaba, bugün sizlerle Huzursuz Bağırsak Sendromunda (İBS) Yapay Zekanın Tıbbı Beslenme Tedavisi hakkında konuşacağız. Şimdiden keyifli okumalar dilerim 😊

Öncelikle Huzursuz Bağırsak Sendromunun ne olduğunu öğrenerek başlayalım.

Huzursuz Bağırsak Sendromu (İBS), mikrobiyom değişiklikleri, viseral veya merkezi aşırı hassasiyet, beyin-bağırsak etkileşimlerinin değişimi, anormal gastrointestinal hareketlilik, psikososyal faktörler ve besinlere aşırı hassasiyet gibi çeşitli etkenlerle ilişkili olan karmaşık ve tamamen anlaşılamamış bir patofizyolojiye sahiptir. İBS, dünya çapında en yaygın görülen fonksiyonel gastrointestinal bozukluk olup, tahmini olarak nüfusun %14’ünde görülmektedir. İrritabl bağırsak sendromu (İBS), bağırsak durumunun değişkenlik gösterdiği, ishal, kabızlık veya ikisini birlikte içeren belirtilerle birlikte karın ağrısının eşlik ettiği bir hastalıktır. IBS tanısı, dışkılama ile ilişkili karın ağrısı, dışkı kıvamında ve sıklığında gözlenen değişiklikler temel alınarak konulur. Bu sendromda belirgin yapısal veya biyokimyasal anormallikler belirlenemez. İBS, kabızlık baskınlığı, diyare baskınlığı veya karışık bağırsak alışkanlıkları gibi üç ana alt tipte sınıflandırılır.

İBS henüz anlaşılmamış bir patofizyolojiye sahip olduğu için tedavisi henüz bilinmemektedir. Fakat semptomları azaltmak ve bireyin daha kaliteli bir yaşam sürmesi için çeşitli diyetler, ilaçlar, psikolojik tedaviler yapılmaktadır.

Bugün biz bu tedavi yöntemlerine yapay zekanın da dahil olduğu ve bağırsak mikrobiyomuna özel bir diyet türünü ele alacağız.

Öncelikle bağırsak mikrobiyomu nedir diye bakacak olursak;

İnsan Bağırsak Mikrobiyotası (İBM), İnsanlar yaşamları boyunca çevreleri ve vücutlarında bulunan mikroorganizmalarla etkileşim halindedir. İnsan bağırsak mikrobiyotası (İBM), bakterilerden oluşan en önemli kısım olup sağlıkla yakından ilişkilidir. İBM ile insan vücudu arasında kurulan homeostatik ilişkiyle yakından bağlantılıdır. İBM’ nin bozulması, obezite, parkinson, kanser gibi birçok hastalıkla ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle, İBM’ nin hastalıkların tanı ve tedavisinde önemli bir rol oynayabileceği ve mikrobiyota odaklı terapilerin geliştirilebileceği düşünülmektedir.

İnsan hücreleri ve mikrobiyota, vücutta etkileşimli biyolojik işlemlerin gerçekleştiği karmaşık bir ekosistem oluşturur. İnsan bağırsak mikrobiyotası (İBM), bağırsağın fizyolojik fonksiyonlarından beyin, metabolik sistem ve bağışıklık sistemi gibi diğer organ ve sistemlere kadar önemli bir rol oynar. İBM’deki mikroorganizmalar, insan sağlığı için önemli proteinlerin kodlanması, vitamin ve yağ asidi sentezi, ilaç ve toksin metabolizması gibi işlevleri yerine getirir. İnsan bağırsak mikrobiyotası, özel fonksiyonları ve karmaşıklığı nedeniyle “unutulan organımız” olarak adlandırılır. Ayrıca, insan bağırsak mikrobiyomu, insan yaşamının devamlılığı için gereken bazı proteinleri insan genomu tarafından kodlamadığı için, insanın sadece kalıtsal genoma değil aynı zamanda sonradan edinilen mikroorganizma kökenli ikinci bir genoma (mikrobiyom) sahip olduğu şeklinde yorumlanmaktadır.

İnsan bağırsak mikrobiyotası, yaşam tarzı, doğum şekli, coğrafi köken, çevresel faktörler ve ilaç kullanımı gibi birçok etkenden etkilenen dinamik bir yapıdır. Kişiye özgü bir izlenim yaratır ve parmak izi gibi benzersizdir. Antibiyotik kullanımı, stres, hastalıklar, yaşlanma ve düzensiz beslenme gibi birçok faktör, bağırsak mikrobiyotasını doğrudan veya dolaylı olarak etkileyebilir. Bu faktörler, mikrobiyotanın oluşumunu ve karakteristik özelliklerini belirlemede önemli bir role sahiptir. İnsan bağırsak mikrobiyotasının şekillenmesinde ve çeşitliliğinde bu faktörlerin etkisi büyüktür.

İnsan Bağırsak Mikrobiyotasının Tanı ve Tedavideki Önemi:

İnsanlarda gelişen bağırsak disbiyozunun tedavisinde zararlı türlerin yok edilmesi, yararlı türlerin ekimi, immün cevabın uyarılması ve mikrobiyotanın zararlı metabolitlerinin ilaçlarla kontrol altına alınması gibi yöntemlerin etkili olabileceği düşünülmektedir. Bu sayede mikrobiyotanın hastalıkların tanı ve tedavisinde önemli bir rol oynayabileceği ve mikrobiyota odaklı terapilerin geliştirilebileceği öngörülmektedir. Ayrıca, gastrointestinal sistemle ilişkili hastalıkların tedavisinde kullanılan Fekal Mikrobiyota Transplantasyonu (FMT) veya Fekal Transplant adı verilen bir yöntem mevcuttur. FMT, sağlıklı bir bireyden alınan fekal süspansiyonun spesifik bir hastalığın tedavisi için hasta bireyin gastrointestinal sistemine nakil işlemidir.

FMT’ ye ek olarak bir proje işlemi de bulunmaktadır.

Bu projede, yapay zekâ teknolojisi sayesinde saniyeler içinde yüzbinlerce karmaşık ilişkiyi analiz ederek, kişinin bağırsak florasında meydana gelen hasarları tespit eder ve potansiyel hastalıkları erken aşamada belirler.

Yapay zekâ algoritması ile kişiye özel skorlanan mikrobiyom analiz raporu ve kişiselleştirilmiş beslenme raporuna göre diyetisyenlerimiz tarafından bağırsak florasına özel olarak hazırlanan beslenme programı düzenlenirr. Aynı zamanda analiz sonuçlarına göre üretilen, bağırsak florasına en uygun olan prebiyotikler beslenme programları ile kullanıldığında sağlıklı mikrobiyom dengesine kavuşmayı vadediyor. Ayrıca kanıtlanmış klinik başarılarıyla sağlık çözümleri sunmaktadır. Türkiye’de huzursuz bağırsak sendromu tedavisinde %78 ‘lik, kronik kabızlık tedavisinde ise %83’lük klinik başarı oranı olduğu belirtilmektedir.

Sonuç olarak huzursuz bağırsak sendromunun mikrobiyom ile entegresi ve çoğu semptomları azaltacak etkisi göz önünde bulundurulursa yapay zekâ ile incelenen tamamen kişiye özel mikrobiyom skorlarına dayanarak diyetisyenler tarafından yazılan diyetler bize huzursuz bağırsak sendromunda iyileşme ile ilgili harika bir fırsat sunuyor.

Unutmayalım ki bağırsaklarımız bizim için her şey, ne demiş Hipokrat;

“Bütün hastalıklar bağırsaktan başlar, bağırsak hasta ise vücudun geri kalan kısmı da hastadır.”

Huzursuz Bağırsak Sendromunda Yapay Zekanın Tıbbı Beslenme Tedavisi adlı yazımız bu şekildeydi, umarım keyif almışsınızdır. Yazı hakkındaki düşüncelerinizi bizimle paylaşmayı unutmayın! Sağlıcakla kalın 😊

Nisanur YALÇIN

Kaynak:

https://www.researchgate.net/profile/Fatmanur-Ozyurek-Arpa/publication/370628015_Irritabl_Bagirsak_Sendromunda_Diyet_Tedavisi_ve_Tedavi_Yaklasimi_Olarak_Besin_Destekleri_Dietary_Treatment_and_Nutritional_Supplements_as_a_Treatment_Approach_in_Irritable_Bowel_Syndrome/links/645a534e6090c43d0f5bd57b/Irritabl-Bagirsak-Sendromunda-Diyet-Tedavisi-ve-Tedavi-Yaklasimi-Olarak-Besin-Destekleri-Dietary-Treatment-and-Nutritional-Supplements-as-a-Treatment-Approach-in-Irritable-Bowel-Syndrome.pdf

https://avesis.istanbul.edu.tr/yayin/c584dba3-b13c-4948-9100-00bf174c2078/insan-barsak-mikrobiyatasi-ve-kronik-hastaliklarla-iliskisi/document.pdf

https://dergipark.org.tr/en/pub/izufbed/issue/43839/474765

Leave a Comment